Τις κρίσιμες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η κοινωνική συνοχή σε μια περίοδο βαθιάς οικονομικής και θεσμικής κρίσης ανέλυσε η Τομεάρχης Δικαιοσύνης, Θεσμών & Διαφάνειας του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και βουλευτής Λάρισας, Ευαγγελία Λιακούλη, κατά την ομιλία της στο 4ο Ευρωπαϊκό Forum Ανάπτυξης Θεσσαλίας που διοργανώνει η Περιφέρεια Θεσσαλίας και η εφημερίδα ¨Ελευθερία¨.
Η Τομεάρχης Δικαιοσύνης του ΠΑΣΟΚ τόνισε ότι η ελληνική κοινωνία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας πολυεπίπεδης κρίσης, η οποία δοκιμάζει τις αντοχές και τη συνοχή του κοινωνικού ιστού, με την παρατεταμένη οικονομική δυσπραγία, την αυξανόμενη ακρίβεια και το δυσθεώρητο κόστος στέγασης να περιορίζουν δραστικά τις δυνατότητες αξιοπρεπούς διαβίωσης για τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών. Υπογράμμισε δε, ότι ακόμα και η πρόσβαση στην εργασία που λειτουργεί ως μηχανισμός ένταξης και κοινωνικής ανέλιξης, σήμερα συναντά νέα εμπόδια. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά “η εργασία σήμερα συνδέεται ολοένα και περισσότερο με ελαστικές μορφές απασχόλησης και χαμηλές απολαβές που δεν ανταποκρίνονται στο πραγματικό κόστος ζωής, ενώ η ανεργία παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Την ίδια στιγμή, όπως ανέφερε, ενισχύεται η συγκέντρωση ισχύος σε λίγους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους. Αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται αίσθημα ανισότητας και κοινωνικής απόστασης”.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη θεσμική κρίση που βιώνει η ελληνική κοινωνία , σημειώνοντας ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς και το κράτος δικαίου πλήττεται σοβαρά από επαναλαμβανόμενα φαινόμενα αδιαφάνειας. Προειδοποίησε δε για τον κίνδυνο διαμόρφωσης μιας “κοινωνίας πολλαπλών ταχυτήτων”, με διευρυνόμενες ανισότητες και αποδυνάμωση του κοινωνικού κράτους, την ώρα μάλιστα που η ραγδαία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί νέα δεδομένα σε εργασία, υγεία και καθημερινότητα, επηρεάζοντας όχι μόνο την οικονομία αλλά και τον τρόπο που οι άνθρωποι επικοινωνούν και συνδέονται μεταξύ τους.
Θέτοντας στο επίκεντρο τη Θεσσαλία, η Λαρισαία Βουλευτής τόνισε ότι οι προκλήσεις αποκτούν ακόμη πιο οξυμένη μορφή, καθώς η περιοχή συνεχίζει να βιώνει τις συνέπειες των καταστροφικών κακοκαιριών Daniel και Elias. Όπως σημείωσε “οι πληγές παραμένουν ανοιχτές, κρίσιμα έργα υποδομής καθυστερούν και η αποκατάσταση των ζημιών δεν έχει προχωρήσει ουσιαστικά. Οι Θεσσαλοί βρέθηκαν εν μία νυκτί αντιμέτωποι με μια εντελώς διαφορετική καθημερινότητα και έκτοτε συνεχίζουν να ζουν με το φόβο μιας νέας καταστροφής, με σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο στην οικονομική τους κατάσταση αλλά και στην ψυχική τους ανθεκτικότητα”.
Ειδική μνεία πραγματοποίησε η Ε. Λιακούλη στον πρωτογενή τομέα, ο οποίος υπέστη βαρύ πλήγμα από τις ολέθριες πλημμύρες, με καταστροφικές αγροτικών εκμεταλλεύσεων, φυτικού και ζωικού κεφαλαίου. Σε συνδυασμό δε, με τηναύξηση του κόστους παραγωγής, το ενεργειακό κόστος, τιςεπιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, τον “αφανισμό” της κτηνοτροφίας λόγω των ζωονόσων και δη της ευλογιάς, και της συσσώρευσης των αγροτικών οφειλών, ο πρωτογενής τομέας οδηγείται -όπως σημείωσε- στην κατάρρευση. Όπως τόνισε “Ο πρωτογενής τομέας, που διαχρονικά αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας και του εισοδήματος των Θεσσαλών, υπέστη βαρύ πλήγμα. Το αποτέλεσμα είναι μια ευρύτερη κοινωνική κρίση, με τους πολίτες σε αδιέξοδο, να αισθάνονται την Πολιτεία απούσα σε κρίσιμους τομείς της καθημερινότητάς τους. Άμεση είναι η σύνδεση και με τη δημογραφική συρρίκνωση της περιοχής, με τη Θεσσαλία να χάνει σταθερά πληθυσμό, τόσο λόγω των μειωμένων γεννήσεων όσο και λόγω των καταστροφών που ώθησαν τους ανθρώπους της να αναζητήσουν αλλού το μέλλον τους”.
Η Ε. Λιακούλη τόνισε ότι το αίσθημα εγκατάλειψης που βιώνουν οι πολίτες είναι έντονο, με ειδική αναφορά στους σεισμόπληκτους του Δαμασίου που πέντε χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό συνεχίζουν να ζουν σε κοντέινερς. “Οι κάτοικοι του Δαμασίου που έζησαν την καταστροφή, αντιμετωπίζονται ως “αόρατοι” για το κράτος. Ηλικιωμένοι, ΑμεΑ, ευάλωτοι συμπολίτες μας συνεχίζουν να ζουν σε απαράδεκτες συνθήκες που δεν αρμόζουν σε ένα σύγχρονο κράτος”.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η Βουλευτής και στην κρίση της καθημερινότητας, επισημαίνοντας την αδυναμία της Πολιτείας να διαμορφώσει ένα επαρκές και συνεκτικό πλέγμα κοινωνικής προστασίας που να αντιμετωπίζει φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού, βίας και ειδικά έμφυλης βίας. Αντιθέτως, όπως σημείωσε, ακόμα και τα Κέντρα Πρόληψης και φορείς όπως το το Εργαστήρι Ζωής στη Λάρισα αντιμετωπίζουν κίνδυνο επιβίωσης με ευθύνη του κράτους. “Φορείς που έχουν αγκαλιαστεί από την τοπική κοινωνία, τους τοπικούς φορείς και την αυτοδιοίκηση και παρέχουν προγράμματα πρόληψης και ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης για μικρούς και μεγάλους, εισπράττουν την κρατική αδιαφορία”, τόνισε.
Ταυτόχρονα υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο της κοινωνίας των πολιτών και των εθελοντικών πρωτοβουλιών, που λειτουργούν ως δίχτυ προστασίας για ευάλωτες ομάδες, ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή εκεί όπου το κράτος υστερεί, αναφέροντας χαρακτηριστικά το παράδειγμα του δικτύου «Κανείς Μόνος» στη Λάρισα, μιας πρωτοβουλίαςαλληλεγγύης που γεννήθηκε μέσα από την ίδια την κοινωνία και συνεχίζει να στηρίζει έμπρακτα πολίτες που βρίσκονται σε ανάγκη.
Καταλήγοντας, η Ευαγγελία Λιακούλη σημείωσε ότι η επανεκκίνηση της απασχόλησης, η στήριξη του πρωτογενούς τομέα και η ανασυγκρότηση της Θεσσαλίας αποτελούν πρωτίστως κοινωνική προτεραιότητα για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Υπογράμμισε δε την ανάγκη για ένα νέο κοινωνικό μοντέλο με επίκεντρο τον άνθρωπο, την ισότητα ευκαιριών και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, αλλά και την αξία του πολιτισμού στην κατεύθυνση της στήριξης των κοινωνικών δράσεων και της τοπικής πολιτιστικής ταυτότητας.
“Η Θεσσαλία μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα ανασυγκρότησης με όρους δικαιοσύνης, συμμετοχής και κοινωνικής συνοχής, ώστε οι πολίτες να αισθάνονται ότι έχουν φωνή, προοπτική και θέση σε μια κοινωνία που εγγυάται αξιοπρέπεια και ελπίδα για όλους”, τόνισε ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή της.